Godina izdanja: Ostalo
ISBN: Ostalo
Autor: Domaći
Oblast: Istorija umetnosti
Jezik: Srpski

k7


MAGIJA ĆILIBARA , Aleksandar Palavestra , Vera Krstić , Narodni muzej Beograd 2006 ,
1969. godine Đorđe Mano-Zisi i Ljubiša Popović predstavili su u knjizi Novi Pazar Ilirsko-trački nalaz bogatstvo i raznovrsnost sadržaja jedne od najzanimljivijih kneževskih grobnica gvozdenog doba u Srbiji, jedinstvene naročito po predmetima od ćilibara. Zbog uopštenog predstavljanja svih nalaza nije bila moguća detaljnija analiza predmeta i posebno proučavanje fenomena, pa su ti zadaci ostali za buduće istraživače. Oko 8.000 predmeta od ćilibara, kako je pokazalo ponovno proučavanje i nova stručna i naučna obrada, svrstavaju novopazarski nalaz u najbogatije, najraznovrsnije i najznačajnije do sada poznate nalaze praistorijskog ćilibara u svetu. Pronađene su perle geometrijskog i figuralnog tipa, maske s arhajskim osmehom, antropomorfni ukrasi poput sveštenica ili kora. Među najinteresantnije nalaze ubrajaju se izuzetno značajne trougaone pločice sa plitko urezanim mitološkim scenama, kakve do sada nigde nisu pronađene.

Aleksandar Palavestra i Vera Krstić preuzeli su težak zadatak da ovu malo poznatu, veoma bogatu, složenu i raznorodnu celinu učine dostupnom za dalja istraživanja i otvorenom za publiku. Međutim, njihovo istraživanje nije se završilo samo na višestranoj analizi i potpuno novoj interpretaciji nalaza iz Novog Pazara; nalazi su morfološki i funkcionalno tumačeni kako po poreklu, tako i kao element nošnje i običaja centralno-balkanskih plemena u ranom gvozdenom dobu. Radi potpunije spoznaje značaja ćilibara, koji je zbog svoje lepote, boje i providnosti, retkosti, prirodnih svojstava i velikih mogućnosti obrade, bio omiljeni materijal za izradu nakita, predmet u magijski i ritualnim obredima i sredstvo trgovine i razmene, istraživa novopazarskog nalaza preraslo je u sveobuhvatniju obradu i predstavl nje raznolikih i reprezentativnih predmeta od ćilibara sa teritori Srbije i drugih prostora Balkana, u vremenskom rasponu od 11 mileniju pre nove ere do XV veka nove ere.

Tako je bilo moguće celovitije obuhvatiti i tretirati mnoga pitanja, predstaviti nastanak ćilibara i puteve njegovog prodiranja i rasprostiranja, posebno na Balkanu, razmotriti pojavu i upotrebu ćilibara u praistorijskom, rimskom i srednjovekovnom periodu, analizirati učešće ćilibara u trgovini, utvrditi radionice za njegovu obradu , protumačiti određene aspekte ekonomskog , socijalnog i kulturnog života na ovom području ,a time i pokrenuti nove teme za stručnu i naučnu analizu,
Izložba Magija ćilibara obuhvata predmete od ćilibara iz arheoloških zbirki Nrodnog muzeja u Beogradu.
Tatjana Cvjetićanin