Godina izdanja: 1989
ISBN: 86-19-01721-7
Autor: Domaći
Jezik: Srpski
Oblast: Voćarstvo

Veoma dobro očuvano.

Autor - osoba Bulatović, Spasoje
Naslov Savremeno voćarstvo / Spasoje Bulatović
Vrsta građe knjiga
Jezik srpski
Godina 1989
Izdanje 5. dopunjeno i prerađeno izd.
Izdavanje i proizvodnja Beograd : Nolit, 1989 (Subotica : Birografika)
Fizički opis 639 str., [30] str. s tablama u boji : ilustr. ; 21 cm
Zbirka Poljoprivredna literatura
(Kart.)
Napomene Tiraž 3000
Bibliografija: str. 630-634.
Predmetne odrednice Voćarstvo

PREDGOVOR V IZDANJU
Knjiga – Savremeno voćarstvo do sada je objavljena u četiri izdanja. Na traženje velikog broja zainteresovanih ona se pojavljuje i u petom, znatno dopunjenom izdanju. Sa neskrivenim zadovoljstvom to činim uz naglasak da sam i u tome imao veliku moralnu podršku saradnika IRO NOLIT. Osim toga, to je i najneposredniji doprinos ove organizacije unapređenju voćarske privrede.
Savremeno voćarstvo se pojavljuje uz otklanjanje nekih nedostataka na koje su ukazivali njegovi čitaoci. Ovog puta dat je kratak opis novih sorti pojedinih vrsta voćaka, zatim učinjene su i druge neophodne dopune (o razmnožavanju, proizvodnji sadnica jagodastog voća i kalemljenju oraha).
Voćke, u odnosu na jednogodišnje biljke, odlikuju se sa mnogo specifičnosti. One su višegodišnje, s mnogobrojnim razlikama u biološkoj prirodi. Razlike se javljaju preko morfoloških, fizioloških, biohemijskih i drugih osobina. Poznavanje biološke prirode voćaka i njihovog odnosa prema uslovima sredine predstavlja naučnu osnovu za njihov razmeštaj u prostoru i primenu racionalnih procesa u proizvodnji. Voćke žive, rastu, donose plodove, oplemenjuju okolinu i daju najbolje ekonomske efekte samo ako se nalaze i uspevaju u povoljnim uslovima.
Voćarska nauka izučava zakonitosti u životu voćaka. To su opšte morfološke osobine (organografija) kao i fiziološke osnove razmnožavanja (oplođenje i vegetativno razmnožavanje). Osim toga, bavi se i nekim praktičnim postupcima kao što je umnožavanje sorti pojedinih voćaka. Mnogi pomotehnički i agrotehnički zahvati u voćarskoj praksi su predmet interesovanja voćarstva kao naučne discipline.
Iskorišćavanje žive prirode, gde spada i savremena voćarska proizvodnja, predstavlja kompleksan problem. Za uspešno rešenje je nužno da se obezbede optimalni uslovi za vegetativan razvoj i generativni razvitak. U tome odlučujuću ulogu ima čovek. On, u stvari, upravlja životnim manifestacijama voćke radi postizanja cilja zbog kojeg se voćka gaji.
U ovom delu su izložene teorijske osnove složenih fizioloških i drugih procesa radi lakšeg i boljeg izvođenja praktičnih postupaka voćarske veštine. Time se doprinosi da se bolje iskoriste prirodna bogatstva vezana za proizvodnju voća, pa i u uslovima manje povoljnim za uspevanje voćaka.
Voćarstvo naše zemlje se od 1959. godine razvijalo na novim osnovama. Od tada voćarstvo više nema obeležje naturalne proizvodnje. Voćarstvo je ukrupnjeno, podignute su plantaže od po nekoliko stotina hektara na kojima se gaji po jedna vrsta voćaka (jabuka – Vinkovci, kruška – Sremska Mitrovica, i dr.). Od jedne ili više vrsta voćaka su podignute plantaže širom Jugoslavije (Beograd, Smederevo, Subotica, Ohrid, Resen, Zadar, Maribor, Banjaluka, Titograd itd.).
Nema sumnje da je naše društveno uređenje, u kojem je društvena svojina bitan činilac za ukrupnjavanje proizvodnje, doprinelo bržem i organizovanijem razvoju voćarstva.
Tako organizovana voćarska proizvodnja dala je i dalje daje povoljne ekonomske efekte i tako je postala vrlo akumulativna. Blagodareći tome, broj voćaka i njihov prinos se povećao. Prinos po jedinici površine se povećao i poboljšanjem načina proizvodnje voća. Dosledno primenjena naučna znanja u voćarskoj praksi oslobađaju proizvođača nesigurnosti, voćke urednije rađaju i donose bolji kvalitet plodova.
Ova je knjiga napisana tako da je uspešno mogu koristiti oni koji žele da upotpune svoja znanja o gajenju voćaka i oni koji znanja o voćarskoj veštini tek treba da steknu.
Na kraju, u ime mnogih ljubitelja voćarstva kao i lično izražavam iskrenu zahvalnost IRO „NOLIT“ na razumevanju što se ovo delo objavljuje i peti put.
Mart, 1989. godine
Prof. dr Spasoje Bulatović


SADRŽAJ
PREDGOVOR PETOM IZDANJU 5
UVOD 7
I OPŠTI DEO
VOĆARSTVO U PRIVREDI JUGOSLAVIJE 11
Voćarstvo kao izvor dohotka 12
Razmeštaj voćaka u Jugoslaviji po republikama 14
Površine pod voćnjacima u Jugoslaviji 16
Broj voćnih stabala 18
Voćarska proizvodnja u brdsko-planinskim područjima 21
Prinosi i kvalitet plodova 21
Voće kao hrana, tehnološka sirovina i predmet trgovine 24
Načini iskorišćavanja voća 28
Mogućnost prerade i konzervisanja voća na proizvodnim gazdinstvima 28
PERSPEKTIVE ZA UNAPREĐENJE VOĆARSTVA 33
Geografsko-ekološki uslovi 33
Saobraćaj 33
Pakernice 35
Hladnjače 35
Sušnice za šljive i ostale proizvode 35
Industrija za konzerviranje i preradu voća 36
Tržište 36
Organizacija rada u voćarstvu 36
USLOVI ZA PODIZANJE VOĆNJAKA 38
Prirodni uslovi 38
Ekonomski uslovi 52
OPŠTE MORFOLOŠKE I BIOLOŠKE OSOBINE VOĆAKA 60
Biološke osobine voćaka 60
Organografija (morfologija) voćaka 60
Biologija voćaka 68
Fiziologija rodnosti voćaka 76
Poreklo voćaka – oblasti iz kojih potiču 81
Podela voćaka prema vrsti plodova 83
Razmnožavanje voćaka 84
Kalemljenje oraha 97
Vegetativno razmnožavanje oraha 107
Proizvodnja sadnica voćaka s jagodastim plodovima 112
PODIZANJE VOĆNJAKA 117
Oblici voćarske proizvodnje i tipovi voćnjaka 117
Važnije odlike nekih tipova voćnjaka 119
Neposredna priprema za podizanje voćnjaka 120
Izrada plana voćnjaka 124
Izbor i priprema sadnica 132
Tehnika sađenja 136
Presađivanje starijih voćaka 139
MINERALNA ISHRANA – ĐUBRENJE VOĆAKA 140
Makroelementi i njihova uloga 140
Mikroelementi i njihova uloga 141
Vrste đubriva 145
Hloroza – uzroci, način sprečavanja pojave i lečenje 149
Činioci koji utiču na usvajanje mineralnih elemenata 150
II POSEBNI DEO
VOĆKE S JABUČASTIM PLODOVIMA 157
OPŠTE NAPOMENE 157
JABUKA 159
Poreklo, značaj i rasprostranjenost jabuke 159
Morfološke i fiziološke osobine jabuke 161
Ekološki uslovi za gajenje jabuke 169
Podizanje zasada jabuke 173
Radovi u jabučnjaku od sadnje do plodonošenja 187
Radovi u jabučnjaku u redovnoj proizvodnji 216
Berba, klasiranje, pakovanje, čuvanje i transportovanje plodova jabuke 238
KRUŠKA 260
Poreklo, značaj i rasprostranjenost kruške 260
Morfološke i biološke osobine kruške 263
Ekološki uslovi za gajenje kruške 269
Podizanje zasada kruške 272
Nega zasada kruške 287
Berba, klasiranje i čuvanje plodova kruške 290
DUNJA 294
Rasprostranjenost dunje i njena zastupljenost u Jugoslaviji 294
Morfološke i biološke osobine dunje 296
Ekološki uslovi za gajenje dunje 298
Berba i kvalitetne kategorije plodova dunje 302
MUŠMULA 304
Sorte mušmule 305
Gajenje mušmule 305
Berba plodova 306
OSKORUŠA 307
VOĆKE S KOŠTIČAVIM PLODOVIMA 309
BRESKVA 311
Poreklo, privredni značaj i rasprostranjenost 311
Zastupljenost i proizvodnja breskve u Jugoslaviji 312
Morfološke i biološke osobine breskve 314
Životni i godišnji ciklus u breskve 316
Ekološki uslovi za gajenje breskve 324
Podizanje zasada breskve 328
Nega breskve do plodonošenja 350
Nega breskve u periodu plodonošenja 355
Berba, klasiranje i čuvanje plodova breskve 365
KAJSIJA 369
Poreklo, značaj i rasprostranjenost kajsije 369
Zastupljenost i proizvodnja kajsije u Jugoslaviji 371
Morfološke i fiziološke odlike kajsije 374
Uslovi za gajenje kajsije 374
Podizanje zasada kajsije 375
Gajenje kajsije 379
Berba, klasiranje i čuvanje plodova 383
ŠLJIVA 385
Poreklo, značaj i rasprostranjenost 385
Zastupljenost i proizvodnja šljive u Jugoslaviji 387
Važniji rejoni šljive 387
Morfološke i fiziološke osobine šljive 389
Zemljišni i klimatski uslovi za gajenje šljive 404
Podizanje šljivika 406
Gajenje šljive 409
Agrotehnika u periodu rodnosti šljive 414
Berba, kvalitetne kategorije plodova 421
TREŠNJA 423
Poreklo, značaj i rasprostranjenost trešnje 423
Zastupljenost i proizvodnja trešnje u Jugoslaviji 424
Morfološke i fiziološke osobine trešnje 427
Ekološki uslovi za gajenje trešnje 429
Neke osobine plodova po kojima se grupišu trešnje 430
Agrotehnika u uzgojnom periodu i u redovnoj proizvodnji 440
Berba i klasiranje plodova trešnje 443
VIŠNJA 445
Poreklo, značaj i rasprostranjenost višnje 445
Zastupljenost i proizvodnja višnje u Jugoslaviji 446
Morfološke i fiziološke osobine višnje 448
Berba i kvalitetne kategorije plodova višnje 454
MARELA 455
Važnije sorte marele i gajenje 455
VOĆKE S JEZGRASTIM PLODOVIMA 456
ORAH 458
Značaj, poreklo i rasprostranjenost 458
Morfološke i fiziološke osobine oraha 463
Biološke osnove gajenja oraha 464
Ekološki uslovi za gajenje oraha 469
Podizanje orašnjaka 470
Sorte oraha 474
Nega zasada do stupanja u period rodnosti 490
Program mera u periodu rodnosti 492
Berba, pripremanje i čuvanje plodova oraha 494
LEŠNIK 500
Značaj, poreklo i rasprostranjenost 500
Morfološke i fiziološke osobine lešnika 504
Sorte lešnika 509
Berba, kvalitetne kategorije i čuvanje plodova 518
BADEM 521
Značaj, poreklo i rasprostranjenost 521
Sortiment badema 524
Morfološke i fiziološke osobine badema 533
Prirodni uslovi za gajenje badema 534
Podizanje zasada 535
Podloge, raspored sorti badema i nega zasada 536
Berba i čuvanje plodova badema 537
KESTEN 539
Morfološke i fiziološke osobine kestena 540
Prirodni uslovi za gajenje kestena 541
Osobenosti gajenja kestena 542
Berba i čuvanje plodova 543
VOĆKE S JAGODASTIM PLODOVIMA 544
MALINA 546
Morfološke i fiziološke osobine maline 546
Prirodni uslovi uspevanja maline 548
Sorte maline 552
Način gajenja i rastojanje 554
Berba i kvalitetne kategorije maline 558
KUPINA 560
Značajnije sorte kupine 561
Agrotehnika kupine 564
JAGODA 565
Morfološke i fiziološke osobine jagode 566
Prirodni uslovi za gajenje jagode 569
Podizanje i nega jagodnjaka 570
Gajenje jagode uz primenu folije 576
Berba, čuvanje i kvalitetne kategorije jagode 578
RIBIZLA 584
Morfološke i fiziološke osobine i uslovi gajenja ribizle 585
Osobenosti gajenja ribizle 587
Berba i kvalitetne kategorije plodova ribizle 593
OGROZD 595
Prirodni uslovi za gajenje ogrozda 596
Podizanje i negovanje zasada ogrozda 596
BOROVNICA 597
Uslovi za gajenje borovnice 597
Podizanje zasada borovnice 598
Važnije sorte borovnice 599
AKTINIDIJA (KINESKA RIBIZLA) 602
Biološke osobine aktinidije 603
Podizanje zasada aktinidije 603
Berba plodova aktinidije 607
SUPTROPSKE VRSTE VOĆAKA 608
MASLINA 609
Rasprostranjenost masline 610
Gajenje masline 611
Morfološke i biološke osobine 612
Važnije sorte masline 612
Berba plodova 613
AGRUMI – CITRUSI 615
Rasprostranjenost 615
Pomorandža 616
Mandarina 617
Limun 618
Grejpfrut 619
Gajenje agruma 619
SMOKVA 621
Rasprostranjenost smokve 622
Važnije sorte smokve 623
Gajenje smokve 623
NAR 625
Osobine 625
Gajenje nara 626
Manje značajne suptropske vrste voćaka 627
Japanska jabuka – kaki 627
Planika – maginja 628
LITERATURA 630

MG P44 (N)