Tip: Plakat
Tema: Sport

SOKOLSKI SLET – BEOGRAD 1908.
Veliki originalni plakat Beogradskog gimnastičkog društva „Soko“ – 105 × 65 cm

Izuzetno atraktivan i istorijski značajan veliki sokolski plakat iz 1908. godine, štampan povodom proslave 25-godišnjice Beogradskog gimnastičkog društva „Soko“, najstarijeg sokolskog društva u Srbiji.

Plakat najavljuje I Srpski sokolski slet, održan u Beogradu o Vidovdanu, 15, 16. i 17. juna 1908. godine, uz najavljeni dolazak 4.000 slovenskih sokolova.

Posebno je zanimljivo što plakat istovremeno najavljuje i:

III Hrvatsko-slovenačko sokolsko veče, održano 5. aprila 1908. godine u sali kod Kolarca, uz učešće Akademskog pevačkog društva „Obilić“ i muzike Kraljeve garde.

Na plakatu je odštampan detaljan raspored svečanog programa, sa sokolskim, srpskim, hrvatskim i slovenačkim pesmama, gimnastičkim tačkama, govorima i drugim delovima programa. Među navedenim numerama nalaze se „Za zastavom Sokolskom“, „Lijepa naša domovina“, „Oj Sloveni“, „Naprej, zastava slave“ i druge.

U gornjem delu dominira monumentalni naslov „SOKOLSKI SLET“, dok je centralni deo posvećen Beogradskom gimnastičkom društvu SOKO. Plakat je bogato ilustrovan sokolskom ikonografijom, alegorijskim ženskim figurama, zastavama, sokolovima i scenama vezanim za gimnastiku i sokolski pokret. U sredini se nalazi i kompozicija sa portretima istaknutih ličnosti sokolskog pokreta.

Posebnu istorijsku vrednost imaju slogani i poruke raspoređeni po čitavom plakatu, među kojima:

„Svako slovensko pleme ima SOKOLE“

„SOKOLI su narodna potreba“

„Samo SOKO ima Sokolsku ideju“

i upečatljiva završna poruka:

„Ko voli Srpstvo i Slovenstvo, voliće i Sokole.“

Plakat predstavlja veoma zanimljivo svedočanstvo razvoja sokolskog pokreta u Kraljevini Srbiji, ali i tadašnjih ideja slovenskog povezivanja kroz gimnastiku, fizičku kulturu, nacionalno vaspitanje i društveni život. Nastao je svega nekoliko godina pre balkanskih ratova i Prvog svetskog rata, u periodu snažnog razvoja sokolskih organizacija na južnoslovenskom prostoru.

Štamparija - u donjem delu jasno je označeno:

„Štamparija Naumovića i Stefanovića – Beograd“

što dodatno omogućava precizno bibliografsko i istorijsko određenje ovog primerka.

Osnovni podaci
Godina: 1908.
Mesto: Beograd
Organizator: Beogradsko gimnastičko društvo „Soko“
Događaj: I Srpski sokolski slet / proslava 25-godišnjice društva
Najavljeno: 4.000 slovenskih sokolova
Dodatni događaj: III Hrvatsko-slovenačko sokolsko veče
Mesto održavanja večeri: sala kod Kolarca
Štamparija: Naumovića i Stefanovića, Beograd
Dimenzije: približno 105 × 65 cm
Tehnika: štampa na papiru
Pismo: ćirilica i latinica
Stanje: Plakat je originalno star više od 115 godina i nalazi se u očuvanom kolekcionarskom stanju u skladu sa starošću. Vidljivi su tragovi vremena i korišćenja: horizontalni pregibi, nabori, manja oštećenja i zaseci po obodima, kao i lokalna oštećenja papira. Štampa je, međutim, veoma dobro očuvana, tekst je čitljiv, a veliki deo ilustrativnog sadržaja izrazit i kompletan.

Stanje je detaljno prikazano na fotografijama i one predstavljaju sastavni deo opisa.

Kolekcionarski značaj
Posebnu vrednost primerku daju veliki format od 105 × 65 cm, precizno datiranje, beogradska štampa, bogata sokolska ikonografija i direktna veza sa I Srpskim sokolskim sletom i jubilejom jednog od najstarijih organizovanih gimnastičkih društava u Srbiji.

Ovakva efemerna građa velikog formata bila je namenjena javnom oglašavanju, zbog čega je znatno podložnija propadanju i gubitku od knjiga i časopisa. Sačuvani primerci starih plakata ove vrste danas predstavljaju interesantan materijal za kolekcionare srpske istorije, sokolskog pokreta, stare štampe, plakata, sporta i fizičke kulture, Beograda, Kraljevine Srbije i južnoslovenskih društvenih pokreta početka XX veka.

Vrlo dekorativan i istorijski upečatljiv originalni dokument Beograda i srpskog sokolstva iz 1908. godine, u izuzetno velikom formatu.