Godina izdanja: 2022
ISBN: 978-86-7403-272-5
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

RADE RISTANOVIĆ

BEOGRADSKI KOMUNISTI - komunistički pokret otpora u okupiranom Beogradu: 1941–1944.

Izdavač - Institut za savremenu istoriju, Beograd; Catena mundi, Beograd

Godina - 2022

430 strana

24 cm

Edicija - Biblioteka Posebna izdanja

ISBN - 978-86-7403-272-5

Povez - Tvrd

Stanje - Kao na slici, tekst bez podvlačenja



SADRŽAJ:
Predgovor

UVOD
Razglednica međuratnog Beograda
Komunisti u prestonici
Treći rajh u Beogradu
Domaći saradnici
Logori i zatvori
Preventivne mere
Propaganda
Represija
Svakodnevni život

`ĆELIJA JE ČELIČNA PESNICA PROLETARIJATA“: ORGANIZACIONA STRUKTURA KOMUNISTIČKOG POKRETA OTPORA U BEOGRADU
Partijska organizacija
Savez komunističke omladine Jugoslavije
Prisustvo i delovanje viših partijskih struktura

`PARTIJA JE KOVAČNICA KADROVA“: KADROVSKI POTENCIJAL KOMUNISTIČKOG POKRETA OTPORA U BEOGRADU
Grupni portret beogradskih komunista
Žene
Vodeći kadar
Ljudi zadatka
Kadrovska politika

`BOLJE JE POGINUTI KAO MUČENIK, SA ČISTOM KOMUNISTIČKOM SVEŠĆU`: METODOLOGIJA RADA
Uspostavljanje lanca komande
Konspirativna pravila
Mobilizacija i uključivanje novih članova
Ideološko izgrađivanje kadrova
Sigurne kuće, stanovi i skloništa
Ulični sastanci
Specijalni saradnici
Nabavka i izrada lažnih dokumenata
Sistem veze

`CRVENA POMOĆ“: NARODNOOSLOBODILAČKI FOND, UPUĆIVANJE LJUDSTVA I MATERIJALA U PARTIZANSKE JEDINICE
Organizaciona struktura i delovanje
Narodnooslobodilačkog fonda
Sakupljanje najrazličitijeg materijala
Naoružanje i druga vojna oprema
Upućivanje ljudi u odred

`ČITAJ I ŠIRI DALJE“: PROPAGANDNI APARAT
Organizaciona struktura propagandnog aparata
Vrste i kvalitet štampanog materijala
Analiza sadržaja pisane propagande
Usmena propaganda

REVOLUCIONARNA DIJALEKTIKA U USLOVIMA DRUGOG SVETSKOG RATA: FORMULISANJE IDEOLOŠKO-POLITIČKE PLATFORME I VOJNE STRATEGIJE KPJ I NJENA IMPLEMENTACIJA U BEOGRADU
Od Aprilskog rata do operacije Barbarosa
Otečestveni rat i revolucija
Kontakti sa drugim organizacijama

OPSEDNUTA TVRĐAVA: IZVOĐENJE SABOTAŽA, DIVERZIJA I SPASAVANJE UHAPŠENIH ILEGALACA
Izvođenje sabotaža u julu 1941.
Sabotaže u avgustu i septembru 1941.
Operacije spasavanja uhapšenih ilegalaca

NA NIŠANU: ATENTATI NA PRIPADNIKE OKUPACIONE UPRAVE, KOLABORACIONISTE I SARADNIKE POLICIJE
Oružani napadi u julu i avgustu 1941.
Redefinisanje pružanja otpora i obrazovanje udarnih grupa
Atentati u septembru i oktobru
Atentati tokom 1942.

`NAPOLJE SA OKUPATORIMA!“: SABOTIRANJE INICIJATIVA REŽIMA I PROPAGANDNI RAT
Sabotiranje inicijativa režima
Palenje kolaboracionističke i okupacione štampe, rasturanje štampanog materijala i pisanje parola

NA UDARU SPECIJALNE POLICIJE: HAPŠENJA I STRADANJE PRIPADNIKA KOMUNISTIČKOG POKRETA OTPORA
Represivni organi zaduženi za borbu protiv
komunističkog pokreta otpora
Hapšenja tokom 1941.
Hapšenja tokom 1942.
Hapšenja tokom 1943.
Hapšenja tokom 1944.

Zaključak
Poređenje ravnogorskog i komunističkog pokreta otpora
Izvori i literatura
Skraćenice
Registar imena
Biografija autora


`Ko su bili beogradski komunisti? Da li su to bila deca buržuja i bogataša koji su se samo igrali socijalne pravde ili je to bio širok pokret? Posle decenija jednostranog pisanja o ovoj temi, konačno se pojavila stručno i objektivno napisana knjiga na ovu temu. Vreme je da se konačno odmaknemo od mitske slike koju su stvorili Otpisani.

Monografija Radeta Ristanovića, autora već kultne knjige Beogradski ravnogorci, ne predstavlja ni pohvalu ni pokudu beogradskim komunističkim ilegalcima. Ona je plod njegovog višegodišnjeg proučavanja pokreta otpora u okupiranoj Jugoslaviji i šire. Interpretativnim pristupom građi, širinom konteksta i pažnjom za detalje ona pruža daleko veći istorijski doprinos nego mnoge knjige pre nje.

Autor je u Uvodu oslikao prilike i režim u okpiranom Beogradu kao neposredni kontekst delovanja ilegalaca. Zatim je opisao organizacionu strukturu komunističkog pokreta otpora, kao i SKOJ-a. U trećem poglavlju opisao je kadrovski potencijal beogradskih komunista. Precizno je objasnio ko je činio njihov kadar, a ko je upravljao njihovim akcijama. Veoma važno je i kako je funkcionisala njihova metodologija rada, koja je u mnogome zaslužna za velike žrtve među pripadnicima ovog pokreta.

Takođe, zasebno je obrađen svaki vid njihovih aktivnosti: propagandne, humanitarne, sabotaže, diverzije i atentati. Konačno, posebno poglavlje posvećeno je detaljnom prikazu svih žrtava među beogradskim komunistima. U zaključku je dato poređenje ravnogorskog i komunističkog pokreta otpora.`



Ako Vas nešto zanima, slobodno pošaljite poruku.

Sava Aleksić Đorđe Andrejević Kun Milan Aćimović Spasenija Babović Božidar Bećarević Todoro Borocki Sreten Bošković Josip Broz Tito Branko Bulat Vasilije Buha Dušan Vitas Asela Šinko Vranić Svetozar Vujković Svetozar Vukmanović Tempo Đura Gajić Petar Gvojić Dušan Grubač Nikolaj Gubarev Velimir Danilović Lazar Dožić Bora Drenovac Todor Dukin Branko Đonović Obrad Zalad Miodrag Zdravković Bogoljub Ilić Vojislav Ilić Života Janković Janko Janković Jovan Marko Janković Života Jeremić Dragi Jovanović Dušan Živojin Olga Jovanović Stevan Jovičić Ernst Fon Kajzenberg Svetislav Kanački Miodrag Kovačević Pavle Labat Voja Leković Dragutin Lenard Ljubomir Lenard Janko Lisjak Đuro Lovreković Karlo Lukač Šunka Luka Đura Mađerčić August Majsner Miloš Mamić Jovan Marjanović Moma Marković Milić Martinović Miloš Mrša Matijević Jelena Matić Dragtuin Milenković Vera Miletić Vukica Mitrović Momčilo Mitrović Ratko Mitrović Branko Bliher Mišković Ilija Mrgić Ivanka Muačević Nikoliš Vojislav Nanović Milan Nedić Julijana Nešić Blagoje Nešković Marko Nikezić Voja Nikolić David Pajić Ilija Paranos Miroljub Parezanović Olga Parezanović Nenad Parenta Stjepan Pekić Obrad Pelemiš Dragoslav Petrović Razumenka Petrović Kosta Pećanac Milorad Pokrajac Rade Ponorac Svetislav Popović Nadežda Purić Milada Rajter Boža Rakas Aleksandar Ranković Dragutin Ranković Marija Rački Ivo Lola Ribar Petar Ristić Dragan Rodić Radovan Simić Ciga Stanislav Sremčević Josif Visarionovič Staljin Božidar Stamenković Milovan Stefanović Sava Stjepić Nikola Strinek Đuro Strugar Mirko Tomić Slobodan Tomić Jelena Ćetković Radovan Ćosić Adolf Hitler Cvetko Crnjak Milan Čortan Mihajlo Švabić Dragoljub Šterić