Godina izdanja: 2008
ISBN: 978-86-7269-094-1
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Narodni muzej 2008 346 strana : ilustrovano

odlična očuvanost

zpk

„Zlatni i srebrni novac kasne antike (284–450. godine): Iz zbirke Narodnog muzeja u Beogradu“ autora Miloja Vasića predstavlja numizmatičku studiju i katalog zlatnog i srebrnog rimskog novca iz zbirke Narodnog muzeja u Beogradu. Publikacija obuhvata period od dolaska cara Dioklecijana na vlast 284. godine do sredine V veka, odnosno vremena slabljenja Zapadnog rimskog carstva.

Autor obrađuje razvoj novčanog sistema u kasnoj antici, promene u monetarnoj politici i karakteristike zlatnih i srebrnih nominala. Novac se analizira prema vladaru, kovnici, nominalnoj vrednosti, ikonografiji, natpisima, težini i stepenu očuvanosti. Posebna pažnja posvećena je prikazima careva, carskih simbola i hrišćanskih motiva koji postaju sve prisutniji tokom IV i V veka.

Katalog predstavlja značajan izvor za proučavanje političke istorije, ekonomije i umetnosti kasnog Rimskog carstva. Numizmatički materijal omogućava precizno datovanje arheoloških nalaza, praćenje razvoja carskih kovnica i razumevanje promena u privredi i ideologiji kasne antike.

Strukturalni pregled

1. Uvod

značaj numizmatike;
zbirka Narodnog muzeja u Beogradu;
cilj publikacije.

2. Istorijski okvir (284–450. godina)

Dioklecijanove reforme;
Konstantin Veliki;
podela Rimskog carstva;
razvoj kasne antike.

3. Zlatni novac

solid;
semis;
tremis;
kvalitet i čistoća zlata.

4. Srebrni novac

argenteus;
siliqua;
miliarense;
razvoj srebrnih nominala.

5. Ikonografija i natpisi

portreti careva;
carske insignije;
božanstva;
hrišćanski simboli;
reversne predstave.

6. Kovnice i distribucija

rimske kovnice;
oznake kovnica;
promet novca;
cirkulacija na Balkanu.

7. Katalog novca

opis svakog primerka;
datovanje;
metal;
težina;
prečnik;
očuvanost;
inventarski podaci.

8. Zaključak

značaj zbirke za proučavanje kasne antike;
numizmatika kao istorijski izvor;
doprinos razumevanju monetarne politike Rimskog carstva.

Pojmovi za pamćenje

kasna antika
numizmatika
zlatni novac
srebrni novac
solid
semis
tremis
argenteus
siliqua
miliarense
Dioklecijan
Konstantin Veliki
Rimsko carstvo
kovnica
monetarna politika
ikonografija
portret cara
revers
avers
natpis
carske insignije
hrišćanski simboli
kovnička oznaka
cirkulacija novca
Narodni muzej u Beogradu
datovanje
težina novca
očuvanost
zbirka
kasnorimski novac

Najvažnije činjenice

Publikacija obrađuje zlatni i srebrni novac kasne antike iz perioda 284–450. godine.
Početak perioda vezuje se za vladavinu cara Dioklecijana i njegove monetarne reforme.
Najvažniji zlatni nominal je solid, uveden u vreme Konstantina Velikog.
Glavni srebrni nominali su argenteus, siliqua i miliarense.
Novac se analizira prema vladaru, kovnici, ikonografiji, natpisima, težini i očuvanosti.
Ikonografija prikazuje careve, carske simbole i sve češće hrišćanske motive.
Oznake kovnica omogućavaju određivanje mesta kovanja novca.
Numizmatički nalazi su važni za datovanje arheoloških lokaliteta i proučavanje trgovine.
Zbirka Narodnog muzeja u Beogradu predstavlja jednu od značajnijih kolekcija kasnorimskog novca u Srbiji.
Delo Miloja Vasića predstavlja važan doprinos proučavanju monetarnog sistema, privrede i političke istorije kasnog Rimskog carstva.