Godina izdanja: 2015
ISBN: 365
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Autor: Branimir Tomlekin
Naslov: Hrtkovci: priče o onom što je nekada bilo
Izdavač: Alfagraf, Petorvaradin
Godina: 2015
Obim: 194 str.

Izraz „Hrtkovci“ u opusu Branimira Miroslava Tomlekina (što je pseudonim novosadskog književnika i publicista Miroslava Cakića) ne odnosi se samo na jednu knjigu, već na čitavu trilogiju i tematski ciklus posvećen sudbini Hrvata u ovom srijemskom selu. Njegova djela predstavljaju romaniziranu kronologiju autorove obitelji i rodnog mjesta od doseljavanja 1737. godine pa sve do prisilnog odlaska i progona tijekom devedesetih godina XX. stoljeća.

Delo ,,Hrtkovci: priče o onom što je nekada bilo“ (izdavač Alfagraf, Petrovaradin) – Literarno i povijesno svjedočanstvo o podrijetlu naroda, seobi s područja Prokletija prema sjeveru i očuvanju katoličke vjere.

Djela kroz prizmu osobnih i obiteljskih sudbina dokumentiraju nacionalno motiviran mobing, strahove i nepravde s kojima su se Hrtkovčani suočavali. Autor bilježi potresna svjedočanstva o zamjenama kuća, razorenim susjedskim odnosima i dugotrajnim posljedicama koje su politički režirani događaji devedesetih ostavili na cijeli Srijem.

Zbog iznimnog značaja ovog opusa, književna kritičarka Dragana V. Todoreskov objavila je i posebnu studiju pod nazivom „Hrtkovačka salauka: Branimir Tomlekin, književna kritika i nešto više“, koja detaljno analizira Cakićev književni i kroničarski rad.



Branimir Miroslav Tomlekin (što je dugogodišnji književni pseudonim arhitekte Branimira Miroslava Cakića) jedna je od najzanimljivijih i najupornijih figura savremene hroničarske i zavičajne književnosti u Vojvodini.

Rođen je 29. maja 1944. godine u Osijeku. Usled ratnih okolnosti i bombardovanja grada, majka ga je još kao bebu donela u Hrtkovce, očevo zavičajno mesto u Sremu, gde je odrastao.

Osnovnu školu završio je u Hrtkovcima, gimnaziju u Rumi, a potom odlazi u Sloveniju gde završava Arhitektonski fakultet u Ljubljani. Kao diplomirani arhitekta, tokom karijere je radio u Vukovaru, Banjoj Luci i Novom Sadu, gde i danas živi kao penzioner.

Prezime Tomlekin, koje je uzeo kao pseudonim, zapravo je staro porodično prezime njegove loze. Cakići (Tomlekini) vode poreklo od Klementinaca (katoličkog naroda sa prostora Prokletija) koji su se još daleke 1737. godine naselili u Srem (Hrtkovce i Nikince) i tokom narednih vekova potpuno asimilovali i integrisali u hrvatsku zajednicu u Sremu.

Iz tog razloga, centralna tema njegovog pisanja jeste sudbina Srema i sremačkih Hrvata, sa posebnim, duboko emotivnim osvrtom na tragične događaje i progon stanovništva iz Hrtkovaca tokom prve polovine devedesetih godina prošlog veka (sam autor je Hrtkovce napustio 1993. godine).

Iako je po struci arhitekta, Tomlekin piše od gimnazijskih dana. Njegovo stvaralaštvo je izuzetno raznovrsno:
• Istorijske hronike i romani: Njegovo kapitalno delo predstavlja dvotomna romanizovana hronika o Hrtkovcima – knjige „Hrtkovci: priče o onom što je nekad bilo” (od 1737. do Prvog svetskog rata) i „Hrtkovci: priče o sudbini jednog sela” (od Prvog svetskog rata do progona 1993. godine).
• Satira i kratke priče: Poznat je po oštrom, duhovitom i buntovnom stilu. Objavio je zbirke poput „Uvrnute priče” (gde kroz cikluse ironično secira ljudske i društvene mane modernog doba).
• Poezija i kolumne: Piše angažovanu i satiričnu poeziju, a redovan je kolumnista i hroničar u manjinskim listovima (poput Hrvatskih novina).

Tomlekin je izuzetno aktivan u očuvanju kulturne baštine Vojvodine. Godinama je uspešno vodio Književni klub u okviru Hrvatskog kulturno-umetničko-prosvetnog društva „Stanislav Preprek” u Novom Sadu. Njegov književni rad je toliko prepoznat da je o njegovom celokupnom opusu i stilu književna kritičarka dr Dragana V. Todoreskov napisala i objavila detaljnu naučnu monografiju pod naslovom „Hrtkovačka salauka”.