Jezik: Srpski

Priredio: Raša Livada
Izdavač: Kulturni centar Čačak / Umetničko društvo „Gradac”
Godina: 1981
Obim: 200 str.

1x2

U časopisu je na prvih pet stranica podvlačeno, kao što je prikazano na fotografiji, no big deal. Knjiga je i dalje čitljiva. Ostatak časopisa je uredan.

Sadržaj knjige je prikazan na fotografiji.

Tematski dvobroj „Svetska poezija danas” predstavlja jedno od najznačajnijih izdanja čuvenog časopisa Gradac (broj 39–40), objavljeno u martu-junu 1981. godine pod uredničkom palicom srpskog pesnika i prevodioca Raše Livade.

Ovaj kultni broj koncipiran je kao antologija takozvanih „apokaliptičnih pesnika”. Izdanje je ostvarilo ogroman, dugotrajan uticaj na generacije domaćih stvaralaca, a dve godine kasnije (1983) prošireno je i objavljeno kao dvotomna knjiga „Moderno svetsko pesništvo” u izdanju beogradske Prosvete.

Raša Livada, koji je kroz uvodni esej postavio teorijski okvir i definisao autore kao „apokaliptične pesnike”.

Sadržaj je podeljen u četiri celine koje okupljaju značajna imena svetske književnosti 20. veka:
- Prvi deo: Autori poput Hansa Magnusa Encensbergera, Tadeuša Ruževiča, Zbignjeva Herberta, Teda Hjuza i Paula Celana.
- Drugi deo: Obuhvata stvaraoce kao što su Genadij Ajgi, Jehuda Amihaj, Manolis Anagnostakis, Ferenc Juhas, Robert Louel, Rober Marto i Kristofer Okigbo.
- Treći deo: Sadrži pesme Ingeborg Bahman, Johanesa Bobrovskog, Iva Bonfoa, Vladimira Buriča, Stanislava Grohovjaka, Filipa Larkina, Vilijema Stenlija Mervina, Pjera Paola Pazolinija, Nikite Staneskua i Miroslava Holuba.
- Četvrti deo: Donosi radove Jirgena Gustava Branta i Josifa Brodskog.

Časopis Gradac je ovim izdanjem, kao i uvek tokom svojih pola veka postojanja, uspeo da spoji Istok i Zapad, ponudivši domaćoj publici uvid u najaktuelnije tokove svetske književnosti tog doba.


Časopis „Gradac” je jedan od najznačajnijih i najdugovečnijih regionalnih časopisa za književnost, umetnost i kulturu, prepoznatljiv po svom jedinstvenom monografskom (tematskom) konceptu. Pokrenut je u Čačku, a u svojoj prepoznatljivoj savremenoj formi u kontinuitetu izlazi od 1974. godine. Izdaju ga zajedničkim snagama Kulturni centar Čačak i Umetničko društvo „Gradac”.

Svaki broj (ili dvobroj/trobroj) posvećen je jednoj specifičnoj temi, umetničkom pokretu, filozofu ili književniku. Glavni pečat časopisu dao je dugogodišnji urednik, književnik i esejista Branko Kukić, koji je od samih početaka oblikovao njegovu intelektualnu misiju. Časopis ima specifičan atipičan kvadratni oblik i vrhunski vizuelni identitet, koji je decenijama grafički oblikovao Mile Grozdanić. Zbog obima i dubine istraživanja svake teme, svaki broj zapravo funkcioniše kao zasebna knjiga ili antologija.

Kroz više od 230 objavljenih brojeva, „Gradac” je mapirao ključne tačke domaće i svetske kulture. Posebni brojevi posvećeni su stvaraocima kao što su Danil Harms, Luj-Ferdinand Selin, Ernst Jinger, Salvador Dali, ali i domaćim autorima poput Vaska Pope i Miloša Crnjanskog. Časopis je među prvima donosio opsežne temate o panku, nadrealizmu, gnosticizmu, misticizmu, pokretu Mlada Bosna i skrajnutim filozofskim pravcima. Fenomeni poput melanholije, apokalipse, istorije ideja ili specifičnih umetničkih epoha detaljno su prevođeni i analizirani.

Časopis je zadržao status „urbane legende izdavaštva” i svojevrsnog prosvetiteljskog projekta koji spaja tekovine istočne i zapadne civilizacije.


Raša Livada (1948–2007) bio je jedan od najistaknutijih srpskih pesnika, prevodilaca, esejista i izdavača druge polovine 20. veka. Smatra se ključnom figurom koja je povezala savremenu srpsku književnost sa globalnim modernim tokovima, ostavivši neizbrisiv trag kroz svoj autorski rad i kultne prevodilačke projekte.

Iako je objavio relativno mali broj zbirki, svaka od njih izvršila je ogroman uticaj na domaću poeziju i smatrana je književnim događajem:
- Poprskan znojem kazaljki (1969) – Debitantska zbirka koja mu je odmah donela Brankovu nagradu za najbolju prvu knjigu.
- Atlantida (1972) – Knjiga kojom je utemeljio svoj prepoznatljiv modernistički izraz.
- Karantin (1977) – Njegovo kapitalno pesničko delo, široko prepoznato kao jedna od najvažnijih zbirki srpske poezije sedamdesetih godina.

Livada je bio vizionar u oblasti izdavaštva i periodike. Godine 1985. osnovao je Književno društvo „Pismo” i pokrenuo istoimeni časopis za savremenu svetsku književnost, koji je ubrzo postao prozor u svet za čitavu generaciju čitalaca i pisaca.

Kroz ediciju „Pismo” i partnerske projekte sa Maticom srpskom pokrenuo je i čitav niz specijalizovanih časopisa i sveski za strane književnosti:
- Ruski almanah
- Istočnik (za sakralnu književnost)
- Erasmus
- Mezuza (za jevrejsku književnost)
- Šekspir & Co.

Tokom osamdesetih godina bio je potpredsednik srpskog PEN-a, predsednik beogradske sekcije Udruženja književnika Srbije i prvi predsednik Odbora za zaštitu umetničkih sloboda, gde se hrabro borio protiv cenzure u kulturi. Godine 2000. bio je i jedan od osnivača Srpskog književnog društva.

Njegov legat, koji svedoči o decenijama posvećenog rada na prevođenju autora poput T. S. Eliota i Jehude Amihaja, danas se čuva u Muzeju srpske književnosti Udruženja „Adligat” u Beogradu.