Godina izdanja: 1988
ISBN: 313
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Autor: Nikola Šop
Izdavač: Omladinski kulturni centar (Cekade), Zagreb
Godina: 1988
Obim: 96 str.

„Tremenda“ (podnaslovljena kao „spjev jeze i grohota“) predstavlja jedno od najradikalnijih i najmračnijih dela istaknutog pesnika Nikole Šopa. Spjev je prvobitno objavljen u časopisima Mogućnosti (1961) i Kolo (1964), dok je kao samostalna knjiga štampan 1988. godine u izdanju zagrebačkog Omladinskog kulturnog centra (Cekade).

Za razliku od Šopove rane, tople sretne faze prožete franjevačkom hrišćanskom jednostavnošću i motivima običnog života, „Tremenda“ označava duboki zaokret ka kosmičkoj poeziji, egzistencijalnom ponoru i potpunom metafizičkom nemiru.

Ovim delom, zajedno sa poemama poput „Osvajanje kocke“ i „O kugli“, Šop se nadovezao na kosmičke uzlete Silvija Strahimira Kranjčevića i Tina Ujevića, donoseći u modernu književnost jedinstvenu, originalnu i hermetičnu simboliku.


Nikola Šop (1904–1982) bio je jedan od najoriginalnijih bosanskohercegovačkih i hrvatskih pesnika, poznat po svom duboko intimnom, religioznom i, kasnije, kosmičkom stvaralaštvu. Njegov životni put bio je obeležen teškim ličnim tragedijama i fizičkom patnjom, što je direktno oblikovalo njegovu jedinstvenu poetiku.

Rođen je 19. avgusta 1904. godine u Jajcu. Rano je ostao bez roditelja (oca u osmoj, majku u četrnaestoj godini). Školovao se u Banjoj Luci i Beogradu, gde je diplomirao latinski jezik i komparativnu književnost na Filološkom fakultetu. : Tokom Aprilskog rata i nemačkog bombardovanja Beograda 6. aprila 1941. godine, Šop je, pokušavajući da spasi živu glavu, skočio sa prvog sprata zgrade. Tom prilikom je teško povredio kičmu. Usled pogrešnih lečenja, vremenom je ostao potpuno nepokretan i prikovan za krevet do kraja života.

Godine 1944. seli se u Zagreb. Zbog svojih naglašenih hrišćanskih i religioznih tema, u posleratnom socijalističkom periodu dugo je bio marginalizovan u javnosti. Radio je povučeno kao prevodilac i naučni saradnik JAZU, prevodeći dela starih hrvatskih latinista. Tek pred kraj života dobija zasluženu pažnju, a 1970. godine uručena mu je prestižna nagrada „Vladimir Nazor“ za životno delo. Preminuo je u Zagrebu 2. januara 1982. godine. Zanimljivo je da se danas njegov lik nalazi na novčanici od 100 konvertibilnih maraka u Bosni i Hercegovini.

Književna kritika Šopov opus jasno deli na dva potpuno različita, ali podjednako genijalna perioda:
1. Rana faza: Isus u poseti običnom čoveku
- U zbirkama kao što su „Pjesme siromašnog sina“ (1926) i „Isus i moja sjena“ (1934), Šop piše pod snažnim uticajem franjevačke duhovnosti i hrišćanskog humanizma.

2. Kasna faza: Kosmički let iz bolesničke postelje
- Nakon što je ostao nepokretan, Šopov pesnički fokus se radikalno menja. Fizički zarobljen u sobi, on svest oslobađa u beskraj. Kroz zbirke „Astralije“ (1961) i spjeve poput „Tremende“ i „Osvajanja kocke“, on postaje pesnik svemirskih prostranstava.