Godina izdanja: 2019
ISBN: 978-86-7743-135-8
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Istorijski institut 2019 152 strane : ilustrovano

odlična očuvanost

Zbornik Velika istočna kriza i srpsko pitanje predstavlja naučno-istorijsku publikaciju posvećenu jednom od ključnih perioda balkanske i evropske istorije druge polovine 19. veka – Velikoj istočnoj krizi (1875–1878). Knjiga okuplja radove istoričara koji iz različitih uglova analiziraju položaj i ulogu srpskog pitanja u kontekstu slabljenja Osmanskog carstva, međunarodnih odnosa i formiranja modernih balkanskih država.

Pod uredništvom Srđana Rudića, publikacija sagledava srpsko pitanje kao složen politički, nacionalni i diplomatski problem, koji je bio neraskidivo povezan sa interesima velikih sila (Rusije, Austrougarske, Velike Britanije, Nemačke) i sa unutrašnjim procesima na Balkanu. Poseban naglasak stavljen je na ustanke, ratove Srbije i Crne Gore protiv Osmanskog carstva, diplomatske pregovore i posledice Berlinskoga kongresa.

Zbornik doprinosi savremenoj istoriografiji nudeći kritičko čitanje izvora i nova tumačenja događaja koji su imali dugoročne posledice po politički položaj Srbije i oblikovanje njenog nacionalnog programa.

Strukturalni pregled

1. Uvod

Definisanje Velike istočne krize

Ciljevi i koncepcija zbornika

Srpsko pitanje u evropskoj politici 19. veka

2. Istorijski okvir Velike istočne krize

Slabljenje Osmanskog carstva

Balkanska pitanja u međunarodnim odnosima

Ideja „istočnog pitanja“

3. Ustanci i ratovi (1875–1878)

Hercegovački i bosanski ustanak

Uloga Srbije i Crne Gore

Vojni i politički aspekti sukoba

4. Srbija i velike sile

Rusija i zaštita slovenskih naroda

Austrougarska politika prema Balkanu

Stavovi Velike Britanije i Nemačke

5. Diplomatija i međunarodni pregovori

Sanstefanski mir

Berlinski kongres

Preoblikovanje Balkana diplomatskim putem

6. Srpsko pitanje

Nacionalni programi i političke ideje

Teritorijalna pitanja i priznanje nezavisnosti

Položaj srpskog stanovništva van Kneževine Srbije

7. Posledice Velike istočne krize

Međunarodno priznanje Srbije

Promene u unutrašnjoj politici

Dugoročni uticaj na balkanske odnose

8. Izvori i metodologija

Arhivska građa i diplomatska dokumenta

Istoriografski pristupi i interpretacije

Uporedna analiza

9. Zaključna razmatranja

Značaj Velike istočne krize za srpsku istoriju

Srpsko pitanje kao deo šireg evropskog problema

Pravci daljih istraživanja