Godina izdanja: 2021
ISBN: 978-86-920301-2-3
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Jedinstvena kultura u prostoru i vremenu

Lepenski Vir half a century from the discovery : a unique culture in space and time

Autorovo izdanje 2021 159 strana : ilustrovano ; jezik srpski, engleski

odlična očuvanost

zpk

„Lepenski Vir: pola veka od otkrića” autora Milenka Bogdanovića predstavlja pregled pola veka arheoloških, istorijskih i interdisciplinarnih istraživanja jednog od najznačajnijih praistorijskih nalazišta u Evropi. Knjiga sumira najvažnija saznanja o otkriću Lepenskog Vira, rezultatima iskopavanja, razvoju naučnih tumačenja i značaju lokaliteta za proučavanje mezolita i ranog neolita. Posebna pažnja posvećena je doprinosu istraživanja Dragoslava Srejovića, čije je otkriće 1967. godine promenilo shvatanja o razvoju evropske praistorije.

Autor obrađuje arhitekturu trapezoidnih kuća, monumentalne kamene skulpture, svetilišta, pogrebne običaje i organizaciju naselja, naglašavajući da Lepenski Vir predstavlja jedinstven spoj stambene, umetničke i sakralne arhitekture. Prikazuje i razvoj naučnih interpretacija tokom proteklih decenija, uključujući nova arheološka i prirodnonaučna istraživanja koja su doprinela preciznijem razumevanju hronologije i načina života stanovnika ovog naselja.

Knjiga ističe značaj zaštite i prezentacije lokaliteta nakon njegovog premeštanja zbog izgradnje hidroelektrane Đerdap I, kao i njegovu ulogu u savremenim istraživanjima kulturnog nasleđa Srbije. Autor zaključuje da Lepenski Vir i danas ostaje jedno od najvažnijih arheoloških nalazišta Evrope i nezaobilazan izvor za proučavanje početaka organizovanih zajednica, umetnosti, religije i arhitekture u praistoriji.

Strukturalni pregled

Uvod

značaj jubileja
istorijat otkrića
cilj publikacije

Otkriće Lepenskog Vira

arheološka istraživanja
Dragoslav Srejović
zaštitna iskopavanja

Arhitektura naselja

trapezoidne kuće
organizacija prostora
ognjišta

Materijalna kultura

kamene skulpture
alati
nakit
keramika

Religija i simbolika

svetilišta
pogrebni običaji
kult prirode

Nova naučna istraživanja

stratigrafija
hronologija
interdisciplinarni pristup

Zaštita i prezentacija lokaliteta

premeštanje nalazišta
muzej Lepenskog Vira
kulturno nasleđe

Zaključak

značaj Lepenskog Vira posle pola veka istraživanja
doprinos evropskoj praistorijskoj arheologiji

Pojmovi za pamćenje

Milenko Bogdanović
Lepenski Vir
pola veka od otkrića
Dragoslav Srejović
arheološka istraživanja
mezolit
rani neolit
Đerdapska klisura
Dunav
trapezoidne kuće
ognjište
plansko naselje
kamene skulpture
svetilišta
pogrebni običaji
religija
materijalna kultura
stratigrafija
hronologija
periodizacija
zaštitna iskopavanja
premeštanje lokaliteta
Muzej Lepenskog Vira
kulturno nasleđe
interdisciplinarna istraživanja
praistorijska umetnost
organizacija zajednice
evropska praistorija
zaštita spomenika kulture
arheološka baština