Godina izdanja: 2021
ISBN: 978-86-7005-171-3
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Politička istorija od Tita do Miloševića

Institut za noviju istoriju Srbije 2021 519 strana

odlična očuvanost

Srbija : 1980–1986. : politička istorija od Tita do Miloševića je istorijska studija srpskog istoričara Slobodan Selinić koja analizira politički razvoj Srbije i Jugoslavije u periodu između smrti Josip Broz Tito 1980. godine i uspona Slobodan Milošević sredinom osamdesetih.

Knjiga proučava tranzicioni period jugoslovenske istorije, obeležen:

političkom krizom,
ekonomskim problemima,
rastom nacionalnih tenzija,
slabljenjem komunističkog sistema,
promenama unutar Saveza komunista Srbije.

Opšti pregled knjige

Autor nastoji da objasni:

kako je Srbija prešla iz posttitovskog perioda u eru Miloševića,
kako su političke elite reagovale na krizu Jugoslavije,
kako su se menjali odnosi između republika i federacije,
zašto su nacionalna pitanja postala centralna politička tema.

Knjiga se zasniva na:

partijskim dokumentima,
arhivskoj građi,
zapisnicima političkih sastanaka,
novinskim izvorima,
memoarskoj literaturi.

Strukturalni pregled

1. Srbija nakon Titove smrti

Prvi deo knjige opisuje stanje nakon smrti Josip Broz Tito:

Glavni problemi:
institucionalna nestabilnost,
kolektivno predsedništvo,
ekonomska kriza,
inflacija i dugovi,
slabljenje autoriteta Saveza komunista.

Autor pokazuje da je Tito bio ključni faktor političke ravnoteže u Jugoslaviji, a da nakon njegove smrti dolazi do postepenog raspada političkog konsenzusa.

2. Položaj Srbije u Jugoslaviji

Jedna od centralnih tema jeste pitanje:

ustavnog položaja Srbije nakon Ustava iz 1974,
autonomije Kosova i Vojvodine,
odnosa između republika i federacije.

Knjiga analizira nezadovoljstvo dela srpske političke elite zbog:

decentralizacije države,
slabljenja republičke moći Srbije,
neravnomernog političkog uticaja unutar federacije.

3. Kosovo i rast nacionalnih tenzija

Posebno značajno poglavlje posvećeno je:

demonstracijama Albanaca na Kosovu 1981,
reakciji jugoslovenskih vlasti,
rastu srpskog nacionalnog pitanja.

Autor prikazuje kako Kosovo postaje:

političko,
bezbednosno,
simboličko pitanje za Srbiju.

Istovremeno raste:

međunacionalno nepoverenje,
osećaj političke krize,
kritika jugoslovenskog sistema.

4. Kriza Saveza komunista

Knjiga detaljno opisuje:

unutrašnje sukobe u Savezu komunista Srbije,
generacijske promene,
slabljenje ideološkog jedinstva.

U tom periodu dolazi do:

jačanja pragmatičnih političara,
udaljavanja od klasičnog socijalističkog modela,
pojave novih političkih strategija.

5. Uspon Slobodana Miloševića

Završni deo knjige prikazuje politički uspon Slobodan Milošević.

Autor analizira:

njegov položaj unutar partije,
odnose sa Ivanom Stambolićem,
korišćenje nacionalnog pitanja u političkoj borbi,
promene političkog diskursa u Srbiji.

Knjiga pokazuje da Miloševićev uspon nije bio iznenadan, već rezultat:

dugotrajne političke krize,
institucionalne slabosti,
promena u partijskom sistemu.

Glavne teme knjige

1. Kriza jugoslovenskog sistema

Postepeni raspad političkog modela izgrađenog nakon Drugog svetskog rata.

2. Nacionalno pitanje

Porast nacionalnih tema kao ključnog političkog problema.

3. Transformacija komunizma

Prelazak:

od rigidnog socijalističkog sistema
ka pragmatičnoj i nacionalno obojenoj politici.

4. Odnos federacije i republika

Sukob između centralizacije i decentralizacije Jugoslavije.

Stil i metodologija

Slobodan Selinić koristi:

akademski pristup,
detaljnu arhivsku analizu,
političku istoriju zasnovanu na dokumentima.

Knjiga je:

hronološki organizovana,
analitična,
fokusirana na političke procese i institucije.
Značaj knjige

Srbija : 1980–1986. : politička istorija od Tita do Miloševića značajna je za razumevanje:

kraja socijalističke Jugoslavije,
političke transformacije Srbije,
uspona nacionalizma,
pojave Miloševića kao dominantne političke figure.

Predstavlja važan doprinos savremenoj političkoj istoriji Srbije i Jugoslavije.

Zaključak

Srbija : 1980–1986. : politička istorija od Tita do Miloševića prikazuje period duboke političke i društvene krize između Titove smrti i Miloševićevog dolaska na vlast. Kroz analizu partijskih sukoba, ekonomskih problema i nacionalnih pitanja, knjiga objašnjava kako su se stvorili uslovi za transformaciju Srbije i raspad jugoslovenskog političkog sistema.