Godina izdanja: 2004
ISBN: 86-85129-02-8
Jezik: Srpski
Autor: Strani

Utopija 2004 294 strane

odlična očuvanost

Persijska pisma su epistolarno delo koje se sastoji od niza pisama koja razmenjuju Uzbek i Rika, dvojica Persijanaca koji putuju Evropom i borave u Francuskoj. Posmatrajući francusko društvo kao stranci, oni primećuju njegove običaje, političke institucije, religiju, moral i društvene odnose.

Monteskje koristi perspektivu „stranca“ da bi ono što je domaćem stanovništvu uobičajeno prikazao kao neobično, ponekad apsurdno. Na taj način nastaje satira francuskog društva, ali i šira kritika ljudske netrpeljivosti, predrasuda, apsolutne vlasti i religijskog fanatizma.

Važan deo romana predstavlja Uzbekov odnos prema ženama i njegovom haremu u Persiji. Pisma iz harema postepeno otkrivaju sukob između patrijarhalne kontrole i potrebe za slobodom, čime se privatna priča povezuje sa glavnim političkim i filozofskim pitanjima dela.

Glavne teme

sloboda i vlast
politička moć
apsolutizam
religija i fanatizam
tolerancija
kulturne razlike
relativnost običaja
društvene institucije
položaj žena
patrijarhat
ljubav i ljubomora
moral
politička kritika
odnos Istoka i Zapada
racionalno mišljenje

Strukturalni pregled

Putovanje Persijanaca – pogled stranaca na francusko društvo; Pariz i Francuska – satira običaja, politike i društvenih institucija; religija – kritika fanatizma, dogmatizma i verske netolerancije; politika – apsolutizam, monarhija i zloupotreba vlasti; harem – kontrola, ljubomora, rodni odnosi i borba za slobodu; kulturni relativizam – shvatanje da običaji izgledaju različito u zavisnosti od kulture iz koje ih posmatramo; sloboda – centralno pitanje odnosa pojedinca, društva i vlasti.

Književni značaj

Delo je objavljeno 1721. godine i predstavlja jedno od značajnih dela francuskog prosvetiteljstva. Monteskje koristi humor i satiru da bi otvorio ozbiljna filozofska pitanja o tome kako nastaju društveni zakoni, običaji i autoriteti.

Posebno je značajna tehnika pogleda spolja: Francuska se posmatra očima Persijanaca, pa se sopstvena kultura više ne podrazumeva kao jedina moguća norma. Ovaj postupak omogućava Monteskjeu da kritikuje društvo bez direktnog propovedanja.