Godina izdanja: 1989
ISBN: 55
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Autor: Danilo Kiš
Izdavač: BIGZ, Beograd
Godina: 1989
Obim: 121 str.

Rani jadi Danila Kiša je zbirka dirljivih i dubokih priča koje se bave temama odrastanja, detinjstva, života i emocionalnih iskušenja. Kiš, jedan od najvažnijih pisaca modernog srpskog i svetskog stvaralaštva, kroz ove priče pruža uvid u složenost ljudskih iskustava u periodu detinjstva. Knjiga je izuzetno važna ne samo kao lektira, već i kao delo koje nudi uvid u razumevanje sveta kroz oči deteta i njegovih osećanja.

U Ranim jadima, Danilo Kiš kroz niz kratkih priča istražuje životne dileme, patnje i radosti koje doživljavaju deca i mladi ljudi dok se suočavaju sa svakodnevnim izazovima. Svaka priča bavi se temama gubitka, ljubavi, odrastanja i suočavanja sa stvarnošću na način koji je istovremeno delikatan i snažan. Kiš sa pažnjom prikazuje i emocionalne aspekte života deteta, njegove strahove i nade, kao i svet odraslih, koji ponekad deluje nedostižno i nepristupačno.

Danilo Kiš (mađ. Kiss Dániel; Subotica, 22. februar 1935 — Pariz, 15. oktobar 1989) bio je srpski i jugoslovenski književnik i akademik. Kiš je bio romanopisac, esejista, kritičar, prevodilac i dopisni član Srpske akademije nauka i umetnosti. Smatra se jednim od najznačajnijih srpskih književnika 20. veka a njegova dela prevedena su na sve vodeće svetske jezike.

Kiš je rođen 22. februara 1935. godine u Subotici, od oca Eduarda Kiša (rođ. Eduard Kon) mađarskog Jevrejina i majke Milice, rođ. Dragićević, pravoslavne Srpkinje ili Crnogorke poreklom sa Cetinja.

Prezime njegovog oca u momentu kada se rodio bilo je Kon, ali je otac mađarizovao svoje prezime promenivši ga u Kiš.

Do 1942. godine je živeo sa roditeljima u Novom Sadu, gde je pohađao prvi razred osnovne škole, a zatim je prešao u Mađarsku, u očev rodni kraj, gde je završio osnovnu školu i dva razreda gimnazije. Nakon odvođenja njegovog oca u Aušvic 1944. godine, sa ostatkom porodice je repatriran na Cetinje posredstvom Crvenog krsta. Tamo je Kiš živeo do kraja svog školovanja.

Na Filozofski fakultet u Beogradu Kiš se upisao 1954. godine, a u septembru 1958. godine je kao prvi student diplomirao na katedri za opštu književnost.

Kiš je bio venčan za Mirjanu Miočinović od 1962. do 1981; nakon razvoda braka živeo je sa Paskal Delpeš sve do svoje smrti. Preminuo je 15. oktobra 1989. u Parizu. Sahranjen je po sopstvenoj želji po pravoslavnom obredu u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju u Beogradu.

Šest meseci pre smrti snimio je seriju Goli Život u Izraelu u saradnji sa Aleksandrom Mandićem. Serija je emitovana šest meseci posle njegove smrti.

Mark Tompson je napisao knjigu „Izvod iz knjige rođenih: Priča o Danilu Kišu” i za nju dobio nagradu „Lora Šenon za savremene evropske studije” 2016. godine.

Kao student, objavljivao je pesme, eseje, pripovetke i prevode sa mađarskog, ruskog i francuskog jezika, najviše u Vidicima u čijem je uredništvu bio od oktobra 1957. godine do aprila 1960. godine.

Njegov prvi roman, „Psalm 44“, nastao je 1955. godine, a potom i „Mansarda“, 1960. godine. Njegova prva objavljena knjiga sadrži u jednom tomu romane Psalm 44 i Mansarda.

Roman „Bašta, pepeo“ je prvo značajnije prozno delo Danila Kiša, objavljeno 1965. godine u Beogradu. Nastalo je za vreme njegovog boravka u Strazburu, gde je radio kao lektor za srpskohrvatski jezik od 1962. godine do 1964. godine. U to vreme nastali su i njegovi prevodi Lotreamona, Verlena, Kenoovih Stilskih vežbi i pesama Endre Adija. Knjiga priča Rani jadi, objavljena je 1970. godine u Beogradu i predstavlja začetnu knjigu Porodičnog ciklusa.

Roman Peščanik objavljen je 1972. godine i dobio je NIN-ovu nagradu koju je nekoliko godina kasnije Kiš vratio. Iste godine je objavio zbirku eseja Po-etika. Kao lektor za srpskohrvatski jezik, Kiš je radio na Univerzitetu u Bordou 1974. godine kada je izašla Po-etika, knjiga druga (intervjui). Zbirka priča Grobnica za Borisa Davidoviča objavljena je 1976. godine u Beogradu i Zagrebu. Krajem te godine počeli su napadi na knjigu, navodno zbog plagijata. Napadi traju mesecima. Posle kraćih polemičkih odgovora 1977. godine Kiš je napisao Čas anatomije. Iste godine, za Grobnicu Borisa Davidoviča dobio je nagradu Ivan Goran Kovačić. Esejističko-polemički spis Čas anatomije objavljen je 1978. godine. Godinu dana kasnije, za tu knjigu je dobio nagradu Željezare Sisak. Od jeseni 1979. godine živeo je u Parizu i četiri godine je radio kao lektor na Univerzitetu u Lilu. Za svoj celokupni književni rad, Kiš je 1980. godine dobio francusku književnu nagradu Grand aigle d`or de la ville de Nice. Sabrana dela (Djela Danila Kiša) objavljena su 1983. godine u deset tomova u Beogradu i Zagrebu. Za zbirku pripovedaka Enciklopedija mrtvih Kiš je dobio Andrićevu nagradu 1984. godine, a 1986. godine je dobio nagradu Skender Kulenović. Izabrana dela, proza u sedam knjiga, izašla su 1987. godine u Beogradu i Sarajevu. Te godine je dobio Sedmojulsku nagradu. Godinu kasnije, 1988. godine, izabran je za dopisnog člana SANU i dobio je dve značajne međunarodne književne nagrade: u Italiji Premio letterario Tevere i u Nemačkoj Preis des Literaturmagazins. Iste godine je dobio i Avnojevu nagradu. Američki PEN dodelio mu je 1989. godine nagradu Bruno Schulz Prize.

Danilo Kiš je umro u Parizu 15. oktobra 1989. godine. Sahranjen je u Beogradu po pravoslavnom obredu.

Kiš je jedan od najprevođenijih srpskih pisaca, a njegova dela prevođena su, između ostalog, na engleski, nemački, ruski, francuski, mađarski, češki, poljski, švedski, holandski, italijanski, španski, japanski, i korejski jezik. Dobitnik je niza uglednih domaćih i prestižnih međunarodnih književnih nagrada.