ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 1993
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

BEOGRADSKI KRVAVI USKRS - dokumenta o britano-američkom vazdušnom teroru - Uskrs 16. i 17. aprila 1944

Priređivač - Nikola Vučinić Tolja

Pogovor - Miroslav Spalajković

Izdavač - Sezam, Beograd; Narodna knjiga, Beograd; Alfa, Zemun

Godina - 1993

56 strana

29 cm

Povez - Broširan

Stanje - Kao na slici, tekst bez podvlačenja


`Beograd su anglo-američke vazdušne snage tokom Drugog svetskog rata bombardovale 11 puta. Infrastruktura u Beogradu je bombardovana tri puta u aprilu, dva puta u maju, po jednom u junu i julu i četiri puta u septembru 1944.Najteže žrtve zabeležene su tokom aprilskog bombardovanja 16. i 17. aprila 1944. godine, što se poklopilo sa prvim i drugim danom pravoslavnog Vaskrsa te godine. Glavna jedinica u ovoj akciji bila je američka 15. vazduhoplovna jedinica, sa bazom u Fođi na jugu Italije. Učestvovalo je 600 bombardera, koji su sa 3.000—5.000 metara ispuštali „tepih bombe“. Protivavionska odbrana nije postojala.

Bombardovanje je nastavljeno većim intenzitetom 17. aprila, kada je pogođen koncentracioni logor Sajmište. U logoru je poginulo 60 logoraša, a oko 150 je ranjeno.

Više poginulih je bilo tokom 16. aprila. Stanovništvo Beograda je u to vreme verovalo da je bombardovanje uvod u vojnu invaziju saveznika.

Beograd je od strane saveznika ponovo bombardovan 21. aprila, 24. aprila, 18. maja, 6. juna, 8. jula, i 6. septembra 1944.

Po nemačkim izvorima poginulo je 1.160 Beograđana, 343 nemačkih i 96 italijanskih vojnika, od toga 250 nemačkih vojnika na glavnoj železničkoj stanici, a u skladištu Banovo Brdo 46 Nemaca i 96 Italijana. Povređeno je preko 5.000 civila. Preliminarni podaci do kojih je došla Jugoslovenska vlada u izbeglištvu govorili su o oko 3.000 žrtava u Beogradu i 1.200 u Zemunu. Arhivska građa u Zemunu govori o 154 poginula i sahranjena čoveka. Po podacima beogradskih groblja, sahranjeno je 453 identifikovana leša, 104 neidentifikovanih muških, 93 ženskih i 28 dece (ukupno 668).

Zvanično objavljeni ciljevi bombardovanja bili su: koloseci Beograd-Sava, Zemunski aerodrom i fabrike aviona Rogožarski i Ikarus. Uništene su u Zemunu fabrike Ikarus, Danubijus, Zmaj, Teleoptik, zemunska železnička stanica i aerodrom, a dosta je oštećena i crkva Svetog Vendelina. U Beogradu je oštećena fabrika Rogožarski i stambeni blokovi oko nje, brodogradilište, rafinerija na Čukarici i deo beogradske železničke stanice. Oštećeni su i mostovi na Savi i Dunavu.

Prilikom vaskršnjeg bombardovanja 1944. godine pogođeno je tadašnje porodilište u Krunskoj ulici (danas Zavod za zaštitu zdravlja studenata). Razaranja su bila najveća u oblasti Bajlonijeve pijace gde je poginulo 200 ljudi od zalutale bombe. Pogođena je Palata Albanija (pogođeno je sklonište u kome su svi izginuli), Terazije, Tehnički i Pravni fakultet, više bolnica, humanitarnih institucija i crkava. U nekim publicističkim radovima se tvrdilo da je na jednoj od neeksplodiranih bombi je bio natpis: „Srećan Uskrs!“. Međutim, kolaboracionistički list Srpski narod iz aprila 1944. ne pominje čestitku ispisanu na bombi, već da je čestitku za Vaskrs uputio šef jugoslovenske sekcije Bi-Bi-Si-ja H. D. Harison.

Prema nemačkim procenama stradalo je oko 4.000 ljudi a prema procenama ambasade SAD 2.271.

U avgustu 1944. u Umetničkom paviljonu na Kalemegdanu je bila otvorena izložba posvećena zaštiti od bombardovanja.

Posledice bombardovanja su bile vidljive na pojedinim zgradama u Beogradu i posle sedam decenija.`


Ako Vas nešto zanima, slobodno pošaljite poruku.

Britansko Američkom