Godina izdanja: 1989
ISBN: 86-21-00307-4
Jezik: Srpski
Autor: Strani

Veselin Masleša 1989 223 strane

očuvanost 5-

U delu „Protestantska etika i duh kapitalizma“ Maks Veber analizira vezu između religijskih ideja protestantizma i nastanka modernog kapitalizma na Zapadu.

Weber ne tvrdi da je kapitalizam uzrokovan protestantizmom, već da je određena religijska etika (posebno asketski protestantizam) stvorila psihološke i moralne predispozicije za razvoj racionalnog, disciplinovanog, sistematskog privređivanja.

Centralni pojam je „duh kapitalizma“ – skup vrednosti koje veličaju:

sistematičan rad

racionalnu organizaciju života

štednju i reinvestiranje

odbacivanje hedonizma

ISTORIJSKI KONTEKST

nastanak kapitalizma u Zapadnoj Evropi

širenje protestantizma (16–17. vek)

polemika sa marksističkim ekonomskim determinizmom

razvoj moderne racionalnosti

STRUKTURA DELA

I. PROBLEM I ZADATAK ISTRAŽIVANJA

Veber primećuje da:

su preduzetnici i kvalifikovani radnici često protestanti

ekonomski najrazvijenije oblasti su protestantske

Pitanje: zašto se moderni kapitalizam razvio upravo na Zapadu?

II. „DUH“ KAPITALIZMA

Osnovne karakteristike:

rad kao moralna dužnost

profit kao legitiman cilj

racionalno planiranje

stroga samodisciplina

Primer Bendžamina Frenklina

„vreme je novac“

racionalno upravljanje životom

asketski odnos prema uživanju

Kapitalizam kao etos, a ne puka pohlepa.

III. PROTESTANTSKA ETIKA

1. Pojam „poziva“ (Beruf)

rad kao božanski zadatak

svakodnevni život dobija religijski smisao

2. Kalvinistička predestinacija

unapred određeno spasenje

egzistencijalna nesigurnost

potreba za „znakovima izabranosti“

Uspeh u radu kao psihološka potvrda spasenja.

IV. ASKETSKI PROTESTANTIZAM

Obuhvata:

kalvinizam

puritanizam

pijetizam

metodizam

baptizam

Ključne odlike:

odbacivanje luksuza

kontrola strasti

racionalna organizacija života

rad bez uživanja u plodovima rada

Nastaje akumulacija kapitala bez hedonizma.

V. RACIONALIZACIJA I SEKULARIZACIJA

religijski motivi slabe

etika rada ostaje

kapitalizam postaje autonoman sistem

„Gvozdeni kavez“

ljudi su zarobljeni racionalnim sistemima

rad bez religijskog smisla

gubitak slobode i smisla

KLJUČNI POJMOVI

duh kapitalizma

poziv (Beruf)

predestinacija

asketizam

racionalizacija

sekularizacija

idealni tip

ZAKLJUČAK

Veber pokazuje da:

ideje mogu imati istorijski presudan uticaj

kapitalizam nije prirodan ili univerzalan

moderna racionalnost ima religijske korene

racionalnost može postati sredstvo dominacije