Godina izdanja: 2017
ISBN: 978-86-6425-013-9
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Fakultet političkih nauka 2017 383 strane

odlična očuvanost

Knjiga Pohodi na birače u ime države i naroda: Izborne kampanje u Srbiji od 1990. do 2016. godine, tom 1 autora Zorana Đ. Slavujevića predstavlja obimnu naučnu analizu razvoja izbornih kampanja u Srbiji od uvođenja višestranačja 1990. godine do izbora 2016. godine. Delo proučava političku komunikaciju, propagandu, politički marketing i odnos države, partija i birača tokom tranzicionog perioda Srbije.

Rezime knjige

Autor analizira kako su političke elite u Srbiji tokom višestranačkog perioda koristile nacionalne teme, državne interese, medije i politički marketing da mobilišu birače. Osnovna teza knjige jeste da su izborne kampanje često vođene „u ime države i naroda“, odnosno kroz pozivanje na kolektivne identitete, patriotizam, nacionalnu ugroženost i državne interese, umesto na konkretne javne politike i programe.

Knjiga pokazuje:

kako su se menjali stilovi političke propagande od socijalističkog nasleđa ka savremenom političkom marketingu;
kako su mediji postali centralno sredstvo političke borbe;
kako su ratovi, sankcije, tranzicija i ekonomske krize oblikovali izborne poruke;
kako su lideri personalizovali kampanje i gradili kult političkog vođstva;
kako je demokratska tranzicija često ostajala ograničena zbog kontrole medija i državnih resursa;
kako su opozicione i vladajuće stranke koristile emocije straha, nade, patriotizma i socijalne nesigurnosti.

Autor poredi različite izborne cikluse i ukazuje na kontinuitete između režima, bez obzira na ideološke razlike među strankama. Posebna pažnja posvećena je odnosu između propagande i demokratije, kao i pitanju koliko su izbori zaista bili slobodni i ravnopravni.

Strukturalni pregled knjige

1. Teorijski i metodološki okvir

U uvodnim poglavljima autor definiše:

političku propagandu,
politički marketing,
političko komuniciranje,
izborne kampanje kao oblik političke mobilizacije.

Objašnjava metode istraživanja:

analiza medijskih sadržaja,
analiza slogana i vizuelnih poruka,
analiza političkih govora,
istraživanja javnog mnjenja.

2. Uvođenje višestranačja i izbori 1990.

Analizira:

raspad jednopartijskog sistema,
uspon nacionalizma,
dominaciju SPS-a i Slobodana Miloševića,
upotrebu državnih medija u kampanji.

Ključna tema je spajanje države, partije i nacionalnog interesa.

3. Kampanje tokom devedesetih

Obrađuju se izbori:

1992,
1993,

Teme:

ratovi i nacionalna mobilizacija,
opozicioni protesti,
propaganda pod sankcijama,
demonizacija političkih protivnika,
politički populizam.

4. Kampanja 2000. godine i pad Miloševića

Jedno od centralnih poglavlja knjige.

Analizira:

nastanak DOS-a,
slogan „Gotov je“,
ulogu nezavisnih medija,
međunarodni uticaj,
građansku mobilizaciju.

Autor pokazuje kako je opozicija prvi put uspešno objedinjeno koristila savremeni politički marketing.

5. Postoktobarske kampanje

Obuhvata period:

2003,
2004,
2007,

Teme:

evropske integracije,
Kosovo,
tranzicioni problemi,
fragmentacija političke scene,
profesionalizacija kampanja.

6. Personalizacija politike i medijska dominacija

Analizira:

sve veći značaj lidera u odnosu na programe,
televiziju kao dominantno sredstvo kampanje,
pojavu tabloida,
marketinške agencije i politički PR.

7. Savremene kampanje do 2016.

Obrađuje:

uspon SNS-a,
centralizaciju političke komunikacije,
permanentnu kampanju,
društvene mreže i digitalnu propagandu,
slabljenje ideoloških razlika među strankama.

Autor ukazuje da kampanje postaju sve profesionalnije, ali i sve više kontrolisane kroz medijsku dominaciju i koncentraciju političke moći.

Glavne ideje i zaključci

Knjiga zaključuje da su izborne kampanje u Srbiji:

često bile više emotivne nego programske,
snažno zavisile od kontrole medija,
personalizovane oko lidera,
povezane sa krizama identiteta i države.

Slavujević smatra da je razvoj političkog marketinga u Srbiji tekao paralelno sa nedovoljno razvijenom demokratskom političkom kulturom. Zbog toga su izbori često imali karakter političke mobilizacije „za“ ili „protiv“ države, nacije ili vođe, a manje racionalnog demokratskog odlučivanja.

Knjiga je značajna za:

politikologiju,
komunikologiju,
istoriju savremene Srbije,
proučavanje medija i propagande,
analizu demokratizacije postjugoslovenskih društava.