ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 1982
Jezik: Srpski
Autor: Strani

Srpska književna zadruga 1982 XIX + 413 strana

odlična očuvanost

Život i delo Plinija Mlađeg - Branko Gavela

Pisma su zbirka pisama rimskog pisca, pravnika i državnika Gaja Plinija Cecilija Sekunda, poznatog kao Plinije Mlađi (Plinius Minor).

Plinijeva pisma su važna jer nisu samo privatna korespondencija, već predstavljaju dragocen izvor za upoznavanje rimskog društva, politike, kulture i svakodnevnog života.

O čemu govore Epistulae?

Pisma obuhvataju veoma različite teme. Plinije piše o:

prijateljstvu,
književnosti,
politici,
sudskim procesima,
porodičnom životu,
društvenim odnosima,
obrazovanju,
smrti,
prirodnim katastrofama,
rimskim običajima,
životu aristokratije.

Zbog toga zbirka predstavlja neku vrstu slike rimskog društva iz perspektive obrazovanog pripadnika elite.

Plinije kao pisac pisama

Plinijeva pisma nisu sasvim spontana privatna pisma. On ih je književno oblikovao i namenio objavljivanju.

Važna karakteristika je zato stilizovanost.

On pažljivo bira:

reči,
strukturu,
ton,
temu,
način predstavljanja sebe.

Zbog toga se kroz pisma vidi i Plinijeva slika o samom sebi — kao obrazovanom, moralnom, kulturnom i uglednom Rimljaninu.

Pisma o Vezuvu

Jedan od najpoznatijih delova zbirke su pisma u kojima Plinije opisuje erupciju Vezuva 79. godine.

On opisuje uništenje Pompeje i drugih gradova i smrt svog ujaka Plinija Starijeg.

Ova pisma su izuzetno značajna jer predstavljaju jedan od najpoznatijih istorijskih opisa erupcije Vezuva.

Plinije opisuje:

ogroman oblak dima i pepela,
zemljotrese,
strah stanovništva,
pokušaje bekstva,
uništenje gradova,
smrt ljudi.

Zbog detaljnosti njegovog opisa, termin „plinijanski“ koristi se u vulkanologiji za određeni tip snažne erupcije.

Pisma caru Trajanu

Deseta knjiga je posebno važna jer sadrži prepisku između Plinija i cara Trajana.

Plinije je bio namesnik provincije Bitinije i Ponta i obraćao se caru za savet o različitim administrativnim i političkim pitanjima.

Ova pisma predstavljaju važan istorijski izvor za razumevanje:

rimske administracije,
odnosa cara i provincijskih činovnika,
pravosuđa,
državne politike,
položaja hrišćana.

Pisma o hrišćanima

Posebno je poznata Plinijeva prepiska sa Trajanom o hrišćanima.

Plinije pita cara kako treba postupati prema ljudima optuženim da su hrišćani.

Iz pisama saznajemo da su hrišćani već početkom 2. veka bili prisutni u različitim slojevima rimskog društva.

Trajan odgovara da hrišćane ne treba aktivno tražiti, ali da one koji budu prijavljeni i odbiju da se odreknu svoje vere treba kazniti.

Ova prepiska je veoma važan istorijski izvor za ranu istoriju hrišćanstva.

Glavne teme

1. Prijateljstvo

Plinije često piše prijateljima i govori o vrednosti prijateljstva, odanosti i međusobnog poštovanja.

2. Književnost

Mnoga pisma govore o:

pisanju,
čitanju,
pesništvu,
govorništvu,
književnoj slavi.

Plinije pokazuje koliko je književni ugled bio važan obrazovanoj rimskoj eliti.

3. Društveni život

Pisma prikazuju svakodnevicu rimske aristokratije — gostovanja, vile, večere, prijateljstva, političke veze i javni život.

4. Politika i državna služba

Kao državni službenik, Plinije govori o upravljanju provincijom, sudovima, administraciji i odnosu prema caru.

5. Smrt i prolaznost

U nekim pismima razmišlja o smrti, gubitku bliskih ljudi i prolaznosti života.

Zašto su Epistulae važne?

Plinijeva pisma imaju dvostruku vrednost:

književnu — zbog stila, jezika i načina oblikovanja pisama;

istorijsku — jer pružaju informacije o rimskom društvu, politici, administraciji, Vezuvu i ranim hrišćanima.

Zbog toga se Epistulae ne čitaju samo kao književnost već i kao svedočanstvo o Rimskom carstvu.

Ključne reči

Plinije Mlađi
Epistulae
pisma
latinski jezik
rimska književnost
epistolografija
rimsko društvo
aristokratija
politika
državna uprava
car Trajan
Bitinija i Pont
Vezuv
Pompeja
Plinije Stariji
erupcija 79. godine
hrišćani
prijateljstvo
književnost
svakodnevni život