ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 2002
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Autor: Jovan Radulović
Izdavač: Dereta
Broj strana: 226
Pismo: Ćirilica
Povez: Tvrd
Format: 19cm

Jovan Radulović se čitalačkoj publici predstavio kao pisac kopnene, krševite Dalmacije, nastavljač Sime Matavulja. Prve dve decenije stvaranja on je orijentisan isključivo na tematiku i problematiku svog rodnog kraja. Tek od romana Braća po materi njegova interesovanja se šire ka većim urbanim sredinama (Zadar, Šibenik, Zagreb, Beograd, Ljubljana). Veštim umetanjem u pripovijedno tkivo romana Prošao život (1997) mnoštva podataka o geografskom prostoru Kninske Krajine, o tamošnjim istorijskim, društvenim i kulturnim prilikama, Radulović ne samo da potvrđuje, već dokazuje veliki kulturološki značaj i kontinuitet postojanja Srba u Hrvatskoj. U ovom romanu, kaže pisac, dao sam obol i dug svima onima koji su uspešno gradili ono što se zvalo ’Srpska inteligencija na Primorju’. Bazična ideja koja objedinjuje sve tematske, motivacione, karakterološke, misaone, pripovedne, izražajne i kvalitativne činioce u ovom delu svodi se na jednu alegoriju: prošao život. Ona senči teme, likove, vreme, pozornicu zbivanja ‒ čitav svet dela. Ona kao pokrov prekriva sve ono što se našlo unutar karakterističnih belih korica prvog izdanja knjige, kao jedino nadgrobno slovo nekoga ko je čuo sve što su glasovi mrtvih imali da kažu; ostaje samo uopštena konstatacija izrečena kao uzdah, sa dubokim prizvukom rezignacije. Radulovićeva umetnička sposobnost ogleda se u variranju ove osnovne ideje uvek na drugačiji način i različitim sredstvima: kontrastom, simbolima, aluzijama, alegorijama. Naročito je uspjelo isticanje glavne ideje u onim delovima u kojima se najviše udaljava od glavnih događaja, u prikazu narodnog života i u kulturno-istorijskom kontekstu. Pa čak i likovi imaju jednu zajedničku ulogu: da sačine jednu koherentnu cjelinu, da revitalizuju kolektivni duh naroda koji je gubitkom svog prirodnog staništa prestao biti ono što je tamo bio.
Delo je u potpunosti izgrađeno na hrišćanskoj simbolici: imamo kalendarski ciklus najznačajnijih hrišćanskih i srpskih praznika od Bogojavljenja, preko Vaskrsa i Vidovdana do Svetog Nikole, Badnjeg dana i Božića. Pominje se Gojkova Golgota, brisanje nogu kosom grešnice, oplakivanje mrtvog, jahači apokalipse koji dolaze u vidu ubica Ignjatovih. Simbolika osnovne ideje je takođe u znaku hristolikog stradanja čitavog jednog naroda.
Roman Prošao život autora Jovana Radulovića predstavlja veliku alegoriju o nestanku i zatiranju jednog naroda. Iako se radnja prostorno smestila između Zrmanje, Krke i Cetine, njegovo kazivanje deluje kao da se desilo na drugom svetu, kao da se ostavarilo u nekoj magli, kao da se desilo na drugom svetu, kao da tog naroda nije ni bilo...

Tvrd povez. Knjiga je dobro očuvana