Godina izdanja: 1985
ISBN: 357
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Autor: Tihomir Đorđević
Izdavač: Prosveta, Beograd
Edicija: Biblioteka Baština (Knjiga 14)
Godina: 1985
Obim: 384 str.

Knjiga „Zle oči u verovanju Južnih Slovena“ autora Tihomira Đorđevića predstavlja kapitalno delo domaće etnologije i antropologije, posvećeno fenomenu urokljivih očiju i narodnim praznovericama.

Tihomir Đorđević je počeo da sređuje prikupljenu građu u februaru 1934. godine sa prvobitnom namerom da napiše članak. Zbog obilja materijala, rad je prerastao u obimnu studiju. Prvo izdanje objavljeno je 1938. godine u Beogradu. Jedno od najpoznatijih i najdostupnijih kasnijih izdanja objavila je izdavačka kuća Prosveta Beograd 1985. godine u okviru kultne biblioteke Baština (br. 14).

Knjiga (u izdanju iz 1985) ima oko 380–384 strane, štampana je na ćirilici, sadrži ilustracije i najčešće se javlja u tvrdom povezu.

Prema rečima samog autora, verovanje u strašnu snagu zlih očiju (uroka) jedna je od najbolje očuvanih narodnih praznoverica na svetu, koja se izuzetno žilavo održala i kod Južnih Slovena. Đorđević u knjizi detaljno analizira:
• Poreklo i prirodu verovanja u uroke.
• Osobine ljudi i bića za koje se smatralo da imaju „zle oči“.
• Posledice uroka na zdravlje ljudi, stoku, useve i imovinu.
• Tradicionalne načine zaštite, preventivne rituale, amajlije i bajalice koje je narod koristio da se odbrani od negativnih uticaja.




Tihomir R. Đorđević (1868–1944) bio je jedan od najznačajnijih srpskih etnologa, folklorista, istoričara i kulturnih antropologa. Svojim naučnim radom postavio je temelje moderne srpske etnologije, a važio je za izuzetno pedantnog istraživača koji je narodni život posmatrao kritički i strogo naučno, oslobođen romantičarskog preuveličavanja.

Rođen je u Knjaževcu. Istorijsko-filološki odsek Velike škole završio je u Beogradu, a potom je doktorirao u Minhenu 1902. godine sa tezom o Ciganima (Romima) u Srbiji.

Bio je dugogodišnji profesor etnologije na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Beogradu. Izabran je za redovnog člana Srpske kraljevske akademije (danas SANU) 1937. godine.

Đorđević je bio pionir u uvođenju istorijskog metoda u srpsku etnologiju. Za razliku od svojih prethodnika koji su samo beležili narodne običaje, on je uvek tragao za njihovim korenima, upoređivao ih sa običajima drugih balkanskih i evropskih naroda i analizirao kako su se menjali kroz vreme.

Njegova interesovanja bila su izuzetno široka, a najviše se bavio:
• Narodnim životom i običajima: Detaljno je opisivao svakodnevicu, verovanja, tradiciju i materijalnu kulturu balkanskog stanovništva.
• Folkloristikom i mitologijom: Proučavao je narodne pripovetke, pesme, sujeverja, magiju i predanja (čemu pripada i knjiga „Zle oči u verovanju Južnih Slovena“).
• Istorijom medicine u narodu: Istraživao je kako je naš narod kroz istoriju tretirao bolesti, koristeći i empirijska (biljna) i magijska sredstva.
• Etnogenezom i migracijama: Proučavao je poreklo različitih etničkih grupa na Balkanu, a njegov rad o istoriji i životu Roma u Srbiji i danas se smatra nezaobilaznom literaturom.

Tokom svog plodnog života objavio je stotine naučnih radova i nekoliko kapitalnih knjiga:
• „Naš narodni život“ – monumentalno delo u deset knjiga (izlazilo u periodu 1930–1934), koje predstavlja svojevrsnu enciklopediju tradicionalne kulture i običaja.
• „Zle oči u verovanju Južnih Slovena“ (1938) – njegova najpoznatija studija iz oblasti narodne religije.
• „Priroda u verovanju i predanju našega naroda“ – detaljna analiza kako je narod doživljavao biljke, životinje i nebeska tela.
• „Veštica i vila u našem narodnom verovanju“ – studija o mitskim bićima ženskog oblika.
• „Cigani u Srbiji“ – pionirski rad na polju romologije.

Tihomir Đorđević je ostao upamćen kao naučnik ogromne radne energije i neprevaziđene preciznosti. Njegova privatna biblioteka i rukopisna zaostavština i danas predstavljaju dragocen izvor za sve istraživače Balkana.