ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 1979
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Srpska akademija nauka i umetnosti 1979 245 strana, 10 listova s tablama : ilustrovano

odlična očuvanost, mala zaprljanost korice

Knjiga se bavi proučavanjem narodne nošnje u Srbiji tokom XIX veka kao važnog segmenta tradicionalne kulture. Autorka analizira izgled, materijale, funkciju i simboliku nošnje, pokazujući da ona nije bila samo odeća, već i izraz društvenog statusa, regionalnog identiteta i kulturnih vrednosti.

Nošnja se posmatra u kontekstu:

istorijskih promena (oslobađanje od Osmanskog carstva)
društvene stratifikacije
kulturnih uticaja (orijentalni i evropski)

STRUKTURALNI PREGLED

1. Predmet i metod

Etnološki pristup
Analiza:
terenskih istraživanja
muzejske građe
istorijskih izvora

Cilj:
➡ rekonstrukcija izgleda i značenja narodne nošnje u XIX veku.

2. Istorijski kontekst

Period nacionalnog oslobođenja i stvaranja moderne države
Postepeno napuštanje orijentalnih uticaja
Jačanje evropskih modnih uticaja

➡ Nošnja kao pokazatelj društvenih promena.

3. Regionalne razlike u nošnji

Različiti tipovi nošnje u:
Šumadiji
južnoj Srbiji
istočnoj Srbiji
zapadnim krajevima

➡ Svaka oblast ima specifične:

krojeve
ornamente
materijale

4. Struktura narodne nošnje

Ženska nošnja
košulja
suknja / pregača
jelek
marama
Muška nošnja
košulja
čakšire
prsluk
opanci

➡ Slojevita struktura sa jasno definisanim elementima.

5. Materijali i izrada

Prirodni materijali:
vuna
lan
konoplja
Ručna izrada:
tkanje
vez
ukrašavanje

➡ Veliki značaj domaće radinosti.

6. Dekoracija i simbolika

Ornamenti imaju:
estetsku funkciju
simboličko značenje
Motivi:
geometrijski
biljni
religijski

➡ Nošnja kao „jezik znakova“.

7. Društvena funkcija nošnje

Nošnja označava:

pol
uzrast
bračni status
društveni položaj

➡ Vizuelni identitet pojedinca u zajednici.

8. Promene tokom XIX veka

Postepeno pojednostavljivanje nošnje
Uticaj gradske mode
Nestajanje tradicionalnih oblika krajem veka

➡ Prelaz iz tradicionalnog u moderno društvo.

GLAVNE IDEJE

Narodna nošnja je kulturni i društveni simbol, ne samo odeća
Postoje jake regionalne razlike
Nošnja odražava:
identitet
status
istorijske promene
XIX vek je period transformacije tradicije

ZAKLJUČAK

Knjiga pokazuje da:
➡ narodna nošnja predstavlja važan deo kulturnog nasleđa i identiteta Srbije.

Njena uloga je višestruka:

estetska
društvena
simbolička

➡ Promene u nošnji odražavaju šire procese modernizacije i društvenog razvoja.