Godina izdanja: 1974
ISBN: 78
Jezik: Srpski
Autor: Strani

Autor: Leonid P. Grosman
Izdavač: Srpska književna zadruga, Beograd
Godina: 1974
Obim: 526 str.

Sadržaj knjige je prikazan na fotografijama.

Knjiga „Dostojevski“ autora Leonida Petroviča Grosmana predstavlja jednu od najsveobuhvatnijih i najcenjenijih biografija Fjodora Mihajloviča Dostojevskog na svetu. Napisana od strane vrhunskog ruskog književnog kritičara i profesora, ova knjiga detaljno osvetljava životni i stvaralački put slavnog pisca – od teškog detinjstva i simuliranog streljanja, preko sibirskog zatočeništva, pa sve do svetske književne slave.

Knjiga hronološki prati sudbinu pisca kroz osam ključnih poglavlja:
- U bolnici za sirotinju – Detinjstvo u Moskvi i porodica vojnog lekara.
- U književnom svetu – Rani radovi i burni ulazak u ruske književne krugove.
- Propagandno društvo – Aktivizam u kružoku Petraševskog koji ga je umalo koštao života.
- Godine progonstva – Suočavanje sa smrću, Sibir i prinudni rad koji su promenili njegovu svest.
- Šezdesete godine – Povratak u javni život, izdavanje časopisa i stvaranje prvih velikih romana.
- Na prekretnici – Ekonomska kriza, porok kockanja i stvaralačka groznica.
- Novi život – Brak sa Anom Grigorjevnom i stabilizacija života.
- Poslednja decenija – Pisanje Braće Karamazovih, kultni govor o Puškinu i poslednji dani.


Leonid Petrovič Grosman (1888–1965) bio je jedan od najznačajnijih ruskih i sovjetskih istoričara književnosti, književni kritičar, pisac i profesor. Smatra se pionirom u naučnom proučavanju života i dela Fjodora Dostojevskog, a njegov rad postavio je temelje modernoj ruskoj biografskoj literaturi.

Rođen je u Odesi u lekarskoj porodici. Završio je prava na Imperatorskom novororijskom univerzitetu 1911. godine, ali se odmah preusmerio na književnost. Decenijama je radio kao profesor književnosti na univerzitetima i pedagoškim institutima u Moskvi. Doktorirao je filološke nauke 1940. godine. Iako je stvarao u vreme rigidne sovjetske cenzure i staljinizma (kada je Dostojevski povremeno bio politički nepodoban zbog svojih religioznih i antinihilističkih stavova), Grosman je uspeo da sačuva naučni integritet. Fokusirao se na estetiku i istorijske činjenice, izbegavajući grubu ideološku propagandu.

Od 1921. godine predavao je istoriju i teoriju književnosti na institutima u Moskvi. Kasnije je stekao titulu doktora filoloških nauka i zvanje redovnog profesora. Tokom 1948. godine, u vreme staljinističkih čistki usmerenih protiv intelektualaca, Grosman je bio lažno optužen za „kosmopolitizam” (što je bila česta etiketa za sovjetske naučnike koji su proučavali zapadnu kulturu i veze Rusije sa Zapadom). Uprkos pritiscima, uspeo je da preživi ovaj period i nastavi naučni rad.

Grosman je bio jedinstven po tome što je uspeo da spoji strogu naučnu metodologiju sa romansiranim stilom. Njegove biografije se ne čitaju kao dosadni udžbenici, već kao uzbudljivi psihološki romani u kojima oživljavaju istorijske ličnosti. Posebno se fokusirao na dramatične i tragične prekretnice u životima pisaca (poput lažnog streljanja Dostojevskog ili Puškinovog dvoboja).

Pored kapitalne monografije o Dostojevskom, Grosman je ostavio bogat trag i drugim delima:
- „Grad ruleta” – Kod nas veoma popularna romansirana biografija koja detaljno opisuje opsesiju Dostojevskog kockanjem i boravak u evropskim banjama.
- Biografija Aleksandra Puškina – Još jedno vrhunsko delo u kojem rekonstruiše Puškinov život i njegovu tragičnu pogibiju u dvoboju.
- Studije o Balzaku – Proučavao je uticaj francuskog realizma na rusku književnost, a doktorsku disertaciju odbranio je na temu „Balzak u Rusiji”.